pśěza a módrośišć
Serbska kultura jo bogata nałogach, spiwach a rucnikaŕskich technikow, kenž se až do źinsajšnego woplěwaju. Pśězań jo była něga srjejźišćo zgromadnego žywjenja młodych žeńskich a njejo słužyła jano źěłoju, ale teke dalejdawanju powěsćow, spiwow a nałogow. How su se serbske ludowe spiwy „kantorki“ zaspiwali a tradicije pśez generacije zachowali. Dalšny wuznamny kulturny dobytk jo módrośišć, rědke rucnikaŕstwo, kótarež jo se w Błotach wósebnje derje wuwiło. Serby su pósćili toś tej technice swójsku estetiku a su wužywali filigrane mustry za swóju tradicionelnu drastwu. Źinsa zgótuju „Wopšawdny błóta-módrośišć“ w slědnej źěłaŕni Módrośišća Dolneje Łužyce w Chóśebuzu hyšći w rucnem źěle pó historiskej wašni a zachowajo z tym stolěśa stare rucnikaŕstwo.
pśěza – wuchowaŕka serbskich tradicijow a spiwow
Nejskerjej nejwažnjejša, z kolektiwnego źěła wurosta zgromadnosć, jo była pśěza. Gaž su nazymu chowali žni, pótom su se wšednje wjacor zgromaźili, njezmanźelone, cesne źowća jsy k pśězy. Ceły cas jo se sćerpnje pśědł, dokulaž jo była z nitki źěłana płachta njewuzbytna za domacnosć a nic naslědku bogate wudanki a z tym dobre šanse žeństwa.
Pśěza ako nosaŕ wjele serbskich nałogow jo była rowno tak wuchadnišćo wugótowanja a organizacije wšych swěźenjow młoźiny znowa, ako teke głowna forma k rozšyrjenju a skšuśenju serbskego spiwanja. Wob cas swójogo źěła su sebje wulicowali powěsći, wejsne stawizny, gódanka abo su spiwali serbske ludowe spiwy a kjarliže, kótarež su pśedspiwali (serbski: „kantorka“). (Zachopjeńka jo musała w zymje 40-50 spiwy z głowy wuknuś.)
Zwětšego njejsu kjarle měli žeden pśistup k źowćowej pśězy. Zmakaś su směli muskece a žeńskece młodostne jano na někotarych wjacorkach, tak na zachopjeńku pśězy (Burkhardowy źeń – 11. oktobra), slědny wjacor do gód, a na zapusće, kenž jo se zakóńcył ako wjerašk pśěźone toś to zymske zgromadne źěło.
Módrośišć - wjelgin stare a rědke rucnikaŕstwo
Zgótowanje módrośišća jo wjelgin stare a rědke rucnikaŕstwo. W Błotach su namakali Serby módrośišć z wjelikim spódobanim a bogatosću wunamakankow. Ze swójimi něžnymi mustrami a wuměłskimi bordurjami jo módrośišć hyšći źinsa element serbskeje drastwy. Wón jo wjele lubowarjow namakał. W źinsa hyšći jadnučke eksistěrujucej módrośišćaŕni Dolneje Łužyce w Chóśebuzu wjeźo se familijowa tradicija dalej. „Wopšawdny błośa-módry śišć“ zgótujo se w cystem rucnem źěle a w historiskej technologiji. Za mustry stoje někotare sta modelow k dispoziciji.