Jański rejtowaŕ
Jańske rejtowanje, teke znate ako Jańske rejtowanje, jo tradicionelny swěźeń, kótaryž swěśe 24. junija w Kozelu pla Drjowka. Toś ten nałog, kenž jo był až do 19. stolěśa we někotarych jsach Dolneje Łužyce rozšyrjony, woplěwa se źinsa głownje wót městnego tradiciskego towaristwa. W srjejźišću swěźenja stoj figura „Jan“ abo „Jana“, maskowa póstawa, kótaraž jo ducha rosćenja zanjeroźona a dopołnje z kwětkami a zelenym pókšyta. Wupominajuce pśigóty, ako zběranje tysacow módrackow a łušćinow, wótbłyšćuju dłymoku zwězanosć luźi z pśirodu, kótaraž za cas lěśojskego pśewrota słyńca swóju nejwětšu móc wuwija.
Na wósebnu wašnju wótbłyšćujo se na swěźenju Jana wuski poměr luźi k pśiroźe, kótarež wokoło lěśojskego pśewrota słyńca swóju nejwětšu móc zasej wuwija. Pó starej ludowej wěrje jo toś ten źeń nejwětšy źiwowy źeń lěta. Luźe su myslili, až su pśedewšym z Jańskeje nocy wósebne gójece mócy wuchadali. Jańske rejtowanje, kótarež jo se srjejź 19. lětstotka hyšći we někotarych jsach Dolneje Łužyce ako swěźeń swěśiło, woplěwaju źinsa jano hyšći we jadnej jsy pla Drjowka, w Kózłom. Nosaŕ njejo źinsa južo wejsna młoźina, ale jano za to załožone tradiciske towaristwo.
W srjejźišću stoj figura „Jana“ abo „Jana“, maskowa póstawa, kótaraž ma duch rosćenja zmócniś. To wuchada jasnje z togo, až jo w kwětkach a zelenych barwach zdrastwjony a pśez nadpitwjenje krony dopołnje zapókšyty. Pśigóty k swěźenju su wjelgin wobšyrne a pominaju sebje někotaru procu. Tysace módrace trjebaju, aby napórali źiwne pyšnotki „Jana“. Južo źeń do togo zběra kužde źowćo wjelike struse, aby z togo někotare metry wijatego wjeraška a wěnaški pleśeła. Kjarlam pśistoj, ze switanim swěte roze wobstaraś, kótarež su mimo rožow a kartowych domow za kronu Jana trjebne. Kwětki zwuraznjaju radosć na žywjenju a na žognowanych chódbach, módrace se wušej togo ako gójece zela, mjaztym až te zela wužywaju, mjaztym až te bruki a pjeriznowe jandźele na zwisk k žywjenju dawajucej wóźe pokazuju.
Dopołdnja swěźenja zachopiju źowća z woblekanim Jana. Wót wurězka se zachopinajucy módrace na drastwje až pó kólenach se pśišu. Jo-li pón dopołnje wupyšnjony, jězdźi zgromadnje z kjarlami jsy wót gósćeńca sem z dujaŕskeju kapałku k swěźeńišću. Pśed rejtowarjami chójźe źowća w běłych, z módrymi a cerwjenymi smužkami wobsajźonych suknjach. Njasu drugu kronu, kótaruž Jan wjacor k cesnemu rejoju pśepódany. Na swěźeńišćo dojěducy, jězdźi „Jan“ nejpjerwjej raz ze swójim cełym slědom pśez kopicu pśiglědowarjow. Pśewóźowarje maju nadawk, jogo pśed zachodom pśiglědowarjow šćitaś, kenž kśě jogo z kónja póraś, aby jogo pyšnotki wurubili.