Serbske tradicije
Serbska kultura wobogaśujo Chóśebuz a mócnijo město we wuběźowanju regionow. Nałogi ako zapust z camprowanim, jatšowne wognje, stajanje majskego boma a łapanje kokota su dłymoko zakórnjone w Dolnej Łužycy a wótbłyšćuju pśirodny lětny cyklus. W měsćańskich źěłach z wjesnym charakterom, na pśikład Strobice, Zaspy abo Škódow, se toś te nałogi žywe wudźaržuju. Wósebne tšojenje jo zapustowy pśeśěg Dolnoserbskego gymnaziuma pśez centrum města.
Serbske wobejźenje města jo nastało w šulskem lěśe 2024/25 w ramiku seminarnego kursa na Dolnoserbskem gymnaziumje Chóśebuz.
Nałog, kótaryž póchada z pśedksceścijańskego casa, bazěrujo na mystiskich pśedstajenjach našych prjedownikow.
Wót starodawna płaśi jajo ako symbol za rost a płodnosć. Daloko rozšyrjone jo togodla teke…
Daloko rozšyrjony a wjelgin woblubowany nałog k jatšam jo jatšowny wogeń.
Majski bom a majske gałuzy z fryšneju zelenju wutworjuju ducha rosta, kótaryž ma pśinjasć strowje a płodnosć.
Janske rejtowanje jo tradicionelny swěźeń, kótaryž se swěśi 24. junija w Kózlu pśi Drjowku.
Žnjowne nałogi Serbow w Dolnej Łužycy su dłymoko zakórnjone w rolnikarskej tradiciji a
Regionalny pśedgódowny nałog Janšojskego boga jo w dolnoserbskem drastwowem regionje jano hyšći w gmejnje
Wó pócinku wopśimjeśow „Serby“ a „Wendy“
Pomjenjenje „Serby“ bazěrujo na latinizěrowanej formje Surbi resp. Sorabi, kótaraž póchada wót serbskorěcnego swójskego mjenja Serbow/Wendow ako Serbja resp. Serby. Źěkujem se jomu frankojskemu chronistoju Fredegaroju, kótaryž jo w lěśe 631/632 prědny raz mjenjował rod Surbi.
Wopśimjeśe „Wendy“ źo slědk na romskich stawiznarjow Pliniusa Staršego a Tacitusa ako teke grichiskego geografa Ptolemaiosa, kótarež su wšykne słowjańske rody, kótarež su se w prědnem lětstotku pó Chr. wustupowali mjazy Karpatami a pódzajtšnomórskim pśibrjogom, pomjenjowali ako Venedi. Mjaztym až Serby/Wendy w Górnej Łužycy toś temu wopśimjeśeju źinsa wětšynowje pśiměrjuju pejoratiwny (wóthódnocujucy) charakter a jen togodla k swójskemu mjenju njewužywaju, wužywaju Dolnoserby k swójomu nimskorěcnemu swójskemu mjenju wopśimjeśa „Serby“ a „Wendy“ pódla se.
Pśi tom musy se wuzwignuś, až w serbskem swójskem mjenju toś te rozdźěle žednu rolu njegraju, dokulaž groni se how jano Serb (substantiw maskulinum) resp. Serbowka (substantiw femininum) a serbski (adjektiw maskulinum).
Serbske institucije w Chóśebuzu su žywe swědectwo kulturnego derbstwa Serbow w Dolnej Łužycy.
Serbska rěc, kultura a stawizny se pśez wšake institucije woplěwaju a dalej wuwijaju.
Serbska kultura jo bogata na traděrowanych nałogach, pěsnjach a rjemjeslniskich technikach, kótarež se až do źinsajšnego woplěwaju.
